Η ΦΟΝΙΣΣΑ
του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
"Η Φόνισσα"

Θέατρο ΕΡΓΟΝ
Από 1 Οκτωβρίου 2026

Η εμβληματική «Φόνισσα», η παράσταση-φαινόμενο, επιστρέφει στη σκηνή του νέου Θεάτρου «Έργον» στην καρδιά της Αθήνας, με τη Λυδία Κονιόρδου στον κεντρικό ρόλο, σε θεατρική διασκευή- σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη και παραγωγή της ergonproductions - Γιώργου Βάλαρη

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΝΕΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ «ΕΡΓΟΝ»

Στην καρδιά της θεατρικής Αθήνας, στην οδό Ζωοδόχου Πηγής 3 και Ακαδημίας, ένας νέος θεατρικός χώρος, το Θέατρο «Έργον» χωρητικότητας 300 θέσεων, σηκώνει αυλαία για πρώτη φορά φέτος το φθινόπωρο για να στεγάσει το καλλιτεχνικό όραμα του ιδρυτή του, σκηνοθέτη και θεατρικού παραγωγού Γιώργου Βάλαρη. Μέσα από ένα ρεπερτόριο που κινείται ανάμεσα στο σύγχρονο παγκόσμιο θέατρο, τη μουσική, τις υβριδικές σκηνικές φόρμες, τις νέες δραματουργίες και τις διεθνείς συνεργασίες. Με αισθητική σκοτεινής κομψότητας και κινηματογραφικής ατμόσφαιρας, το «Έργον» αντλεί έμπνευση από τον σύγχρονο ευρωπαϊκό μινιμαλισμό και τη γεωμετρία της σκηνής, επιδιώκοντας να διαμορφώσει μια ενιαία, σχεδόν τελετουργική θεατρική εμπειρία.

Η πρώτη περίοδος (2026-27) του θεάτρου «Έργον» τον Οκτώβριο του 2026 σηματοδοτείται από δύο σημαντικές παραγωγές με κοινό θεματικό άξονα «Η θέση της γυναίκας από την παράδοση στη σύγχρονη πραγματικότητα», οι οποίες θα παρουσιάζονται εναλλασσόμενα καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Η κορυφαία τραγωδός Λυδία Κονιόρδου επιστρέφει στον πιο ακραίο ρόλο της καριέρας της, για τον οποίο κάποτε ομολόγησε: "Επί τρία χρόνια δεν έζησα για να παίξω αυτόν τον ρόλο". Η Φραγκογιαννού της, μια Μήδεια της διπλανής πόρτας, βαδίζει ξανά προς την κάθαρση, αποδεικνύοντας πως το αληθινό θέατρο, όπως και το μυστήριο της ζωής, "λύει, δεν λύεται". Η παράσταση η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 1998 στο Θέατρο Πολιτεία, είχε χαρακτηριστεί φαινόμενο, γνωρίζοντας εξαιρετική αποδοχή από κοινό και κριτικούς, σε Ελλάδα αλλά και στην παγκόσμια περιοδεία της και αποτέλεσε ορόσημο για τον τρόπο που το κλασικό Παπαδιαμαντικό σύμπαν μπορεί να μεταφερθεί στο σύγχρονο θέατρο. Με κεντρικό άξονα την εσωτερική διαδρομή της Φραγκογιαννούς και το ασφυκτικό κοινωνικό περιβάλλον που τη διαμόρφωσε, η παράσταση φωτίζει με δύναμη τις διαχρονικές παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας ακόμη και σήμερα το 2026. Κοινωνική πίεση, ασφυξία, βία κατά των γυναικών, ενοχή, φτώχεια ψυχής, θρησκευτική σκιά, επαρχιακός πνιγμός, όλα αυτά έχουν επιστρέψει με άλλες μορφές.

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είναι η κορυφαία προσωπικότητα της νεοελληνικής πεζογραφίας. Το έργο του "Η Φόνισσα " θεωρείται η κορύφωση της συγγραφικής του δημιουργίας. Το υλικό του έχει αρχέγονες ρίζες, οι ήρωες του αγροτικοί, αδροί, μοιάζουν με τα βράχια της Σκιάθου. Έργο λογοτεχνικό, με μικτή γλώσσα, σπειροειδή κίνηση και θυμική συμπεριφορά, "Η Φόνισσα" οργανώθηκε σε κείμενο θεατρικό, με στόχο όχι την παράσταση με κλασικούς όρους, αλλά το λαϊκό δρώμενο.

Η διασκευή ανθολόγησε λέξεις και φράσεις, μετατόπισε εδάφια του κειμένου, μετέτρεψε το τρίτο αφηγηματικό πρόσωπο σε πρώτο και αντιστρόφως. Προσέθεσε τραγούδια και ψαλμούς, ήχους και ρυθμούς -που ακολουθούν την ανάσα της Φραγκογιαννούς στο έργο- συνδύασε τη μουσική με οικιακές ασχολίες, με αποτέλεσμα να παράγονται ήχοι από οικιακά σκεύη και πρώτες ύλες εποχής. Μέρη του αφηγητή δόθηκαν στο χορό, με αποτέλεσμα η καθαρεύουσα να βιώνεται, να σωματοποιείται από λαϊκούς ανθρώπους, γεγονός εξαιρετικά ενδιαφέρον για τη λειτουργία της ίδιας της γλώσσας. Η μετάφραση στα Νέα Ελληνικά δεν εξετάστηκε ως ενδεχόμενο κι έτσι η ίδια η παράσταση εκφράζει μια θέση ως προς αυτό.

Η παράσταση της "Φόνισσας" χρησιμοποιεί τους κώδικες του δρώμενου (τελετουργία, μύηση, μαζική λατρεία) για να καταδυθεί με διαύγεια στο ήθος του κεντρικού προσώπου, στην Φραγκογιαννού.

Αυτό σημαίνει ότι η παράσταση προτείνοντας την εμπειρία του λαϊκού δρώμενου, το συνδέει άμεσα με το αρχαίο δράμα. Δεν πρέπει ωστόσο να λησμονούμε ότι η μυθολογική καταγωγή της "Φόνισσας", συγχρωτίζεται με την χριστιανική πίστη του δημιουργού της. Απελευθερώνονται έτσι στοιχεία εκρηκτικά του ελληνορθόδοξου πολιτισμού, εύκολα ανιχνεύσιμα στις καθημερινές και στις λατρευτικές εκδηλώσεις του λαού μας.

Ας θεωρηθεί λοιπόν η παράσταση μια ελεγεία που οργανώνεται σκηνικά με τον τρόπο τραγωδίας. Μια τραγωδία απλών ανθρώπων που επειδή είναι τόσο μικροί και ασήμαντοι και μόνον Έλληνες, ακριβώς γι' αυτό είναι τόσο μεγάλοι και παγκόσμιοι.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Θεατρική διασκευή- Σκηνοθεσία: Σωτήρης Χατζάκης
Μουσική σύνθεση-διδασκαλία: Τάκης Φαραζής
Σκηνικά-κοστούμια: Έρση Δρίνη
Αναβιωτής κοστουμιών: Χάρης Σουλιώτης
Σχεδιασμός φωτισμού: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Στέλλα Παπακωνσταντίνου
Διεύθυνση παραγωγής: Φαίη Σούκου
Επικοινωνία - Γραφείο Τύπου: Άρης Ασπρούλης
Φωτογραφίες: Karol Jarek
Social Media: Γλυκερία Συμπλικού & Σβέτα Χαλκίδη
Διαφήμιση: Renegade Media

Στο ρόλο της Φόνισσας η Λυδία Κονιόρδου.

Ερμηνεύουν: Ανδριανή Τουντοπούλου, Μίνα Λουίζου, Αμαλία Τσεκούρα, Φανή Λύκου.
Μουσικός Α'- ψάλτης: Xρήστος Σύγγελος και Σίμος Παπασπύρου
Μουσικός Β': Φάνης Μανούσης
Στο ρόλο του αφηγητή ο Σωτήρης Χατζάκης.