Τορκουάτο Τάσσο, του Γκαίτε

κι εγώ μοιάζω με το κύμα που το ταράζει η θύελλα.

Σκέψου το αυτό και μην υπερεκτιμάς

τη δύναμή σου: η φύση η κραταιή,

που θεμελίωσε το βράχο, έδωσε επίσης

και στο κύμα ευκινησία."

 

Ο Ιταλός ποιητής του 16ου αιώνα Τορκουάτο Τάσσο φαινομενικά διάγει βίο ανθόσπαρτο στο δουκάτο της Φερράρα όπου υπηρετεί ως αυλικός λογοτέχνης. Η αυλή για τον Τάσσο είναι ένας εξιδανικευμένος κόσμος: του επιτρέπεται να γράφει παραθερίζοντας στο εξοχικό ανάκτορο του Δούκα Αλφόνσο ντ' Έστε, να ερωτοτροπεί (εντός λογικών ορίων) με την αδελφή του Δούκα και τις κυρίες των τιμών της και να εκμεταλλεύεται τη "χρήσιμη αδράνεια" του καλλιτέχνη της αυλής ενώ ετοιμάζει τη μεγάλη επική του σύνθεση με τίτλο "Η απελευθερωμένη Ιερουσαλήμ". Αυτή η "ιδανική ζωή" ίσως του επιτρέψει επίσης να ξεπεράσει τις εγγενείς φοβίες, καχυποψίες και υποχονδρίες του. Ο Τάσσο παραδίδει το μεγάλο έργο του στον Δούκα, εκείνος τον στέφει με ένα δάφνινο στεφάνι, ώσπου καταφθάνει ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο έπειτα από μια επιτυχημένη διπλωματική αποστολή από την Ρώμη. Η άφιξη του κοσμικού, πραγματιστή ανθρώπου στην αυλή πυροδοτεί μια αναπόφευκτη σύγκρουση με τον ποιητή, ο οποίος αγγίζει τα όρια της παράνοιας.

 

Το αινιγματικό αριστούργημα του Γκαίτε, γραμμένο το 1789, τη χρονιά της Γαλλικής Επανάστασης, πραγματεύεται, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του συγγραφέα του, το ζήτημα "της δυσαρμονίας ανάμεσα στο ταλέντο και τη ζωή". Θεωρείται το πρώτο δράμα στη λογοτεχνία στο οποίο απεικονίζεται το πρόβλημα του καλλιτέχνη: το πορτραίτο του Τάσσο από τον Γκαίτε, όμως, εμφανίζει χαρακτηριστικά τόσο μεγαλοφυΐας όσο και ψυχικής αστάθειας, αφού οι περιορισμοί που του επιβάλλει ο κόσμος καθώς και η αίσθηση αυτοπεριφρόνησης που ολοένα και περισσότερο αισθάνεται ο ίδιος ο ποιητής φαίνεται να οξύνουν την ευαισθησία του.

 

Το έργο δεν φαίνεται να είναι αμιγώς εξυμνητικό ως προς τις ατυχίες κα τις συγκρούσεις που βιώνει ο "ευαίσθητος καλλιτέχνης". Όσο κι αν μπορεί κανείς να αποδώσει στην φρενίτιδα του Τάσσο μια κριτική προς την αστική ιδεολογία και την τάση της για ακραία εκμετάλλευση του καλλιτεχνικού έργου, άλλο τόσο το έργο μπορεί να ερμηνευτεί ως μια νηφάλια κριτική της αυλής προς το ασυγκράτητο Υπερεγώ του ποιητή και την καταστροφική του εσωστρέφεια, ή ενδεχομενως ακόμα και την υποκρισία του.

 

 

* τη θέση του καλλιτέχνη μέσα σε ένα πλαίσιο εξουσίας και χρηστικότητας της τέχνης

* την αυτονομία και/ή την εξάρτηση της καλλιτεχνικής παραγωγής

* τον ανταγωνισμό μεταξύ της καλλιτεχνικής και της πραγματιστικής θέασης του κόσμου

* την επικίνδυνη φυγή από το μέτρο της πραγματικότητας

* την αμφισβητούμενη ρομαντική έννοια της "μελαγχολικής ιδιοφυΐας" και τη ματαιοδοξία της.

 

 

Η παράσταση ανεβαίνει σε μετάφραση βασισμένη στην σπουδαία μεταφραστική εργασία της Στέλλας Νικολούδη και στην παλαιότερη εκδοχή του Άρη Δικταίου

Σκηνοθεσία - Δραματουργία Γιάννος Περλέγκας

Σκηνικά - Κοστούμια Άγγελος Μέντης

Συνεργάτες στην Κίνηση Χριστίνα Σουγιουλτζή, Ερμής Μαλκότσης

Μουσική Κλέων Αντωνίου

Φωτισμοί Ιωάννα Αθανασίου - Τάσος Παλαιορούτας

Ήχος Federico Bustamante

Επικοινωνία Ανζελίκα Καψαμπέλη

Παίζουν: Κωστής Γλύκαντζης, Γιώργος Κατσής, Ερμής Μαλκότσης, Γιάννης Μπαριτάκης, Γιάννος Περλέγκας, Χριστίνα Σουγιουλτζή