ΗΧΟΧΡΩΜΙΕΣ | aktapha ensemble

ΗΧΟΧΡΩΜΙΕΣ | àktapha ensemble

Τρίτη 21 Απριλίου 2026 | 20:30

Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής
Β. & Μ. ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ

Η συναυλία αποκαλύπτει τη μεταφυσική διάσταση της μουσικής, με τον ίδιο τρόπο που οι γεωμετρικές κενές επιφάνειες στα έργα του Stephen Antonakos υπονοούν μια μεταφυσική παρουσία. Η μουσική ενεργοποιεί άγνωστες δυνάμεις της ανθρώπινης αντίληψης που ξεπερνούν τον συνειδητό έλεγχο· ενστικτώδεις αντιδράσεις, συχνά ανεξήγητες για τον ακροατή.

Το έργο «Mater Tremenda» του Ιωάννη Αγγελάκη, περικλείει ίχνη μιας εξίτηλης θρησκευτικής παράδοσης, επαναπλαισιώνοντας τον πυρήνα της μέσα από έναν ήχο που αναδύεται ως απτική ύλη, βιωμένη σωματικά. Αποσπάσματα από το Salve Regina του Χέντελ εμφανίζονται παραμορφωμένα και μεταμορφωμένα, σαν θολές μνήμες ενός τελετουργικού που επιβιώνει μόνο μέσα από την ηχητική αντήχηση και τη μεταμόρφωση.

Στο έργο «The Hand Angels» του Tianyu Zou, οι σχέσεις μεταξύ κίνησης, ήχου και χώρου γίνονται αντιληπτές μέσα από την παρουσία του χεριού ως διεπαφή· ένα όργανο αφής, εργασίας, έκφρασης και αντίστασης. Το έργο αναδεικνύει την ευθραυστότητα, την ατέλεια και την απρόβλεπτη αποτυχία, αποκαλύπτοντας την ερμηνεία ως ένα εύθραυστο δίκτυο αλληλεπιδράσεων μεταξύ σώματος, οργάνου και τεχνολογίας.

Εμπνευσμένο από την ποίηση του Σαμσών Ρακά, το έργο «Θαλερών Χίμαιρα» του Ιάσονα Μαρούλη φέρνει στο προσκήνιο μια παράδοξη ανθρωποκεντρική μεταφυσική. Τα όρια μεταξύ ακουστικού και ηλεκτρονικού ήχου θολώνουν και η αφήγηση κινείται μεταξύ της βύθισης του κοινού στον ηχητικό κόσμο του έργου και της υπενθύμισης της τεχνητής του φύσης, επιτρέποντας στη μουσική να διατηρεί τη μαγική της διάσταση, ενώ ταυτόχρονα εκθέτει τις ανθρώπινες καταβολές της δημιουργίας.

Μαζί, αυτά τα έργα εξερευνούν τον ήχο όχι μόνο ως μουσική, αλλά και ως μνήμη, χειρονομία και σωματική παρουσία· αποκαλύπτοντας τις αόρατες δυνάμεις που συνδέουν τη φαντασία, το σώμα και την αντίληψη.

*Ο κύκλος συναυλιών ΗΧΟΧΡΩΜΙΕΣ πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Θεοδώρας Πικρού

Ηχοχρωμίες: Νέα σειρά συναυλιών σε επιμέλεια Λορέντας Ράμου, Σταύρου Γασπαράτου και Μιχάλη Παρασκάκη.

Όπως υποστηρίζει ο Alex Ross, ο πολιτιστικός κριτικός και ιστορικός της μουσικής, στο έργο του The Rest is Noise: Listening to the 20th Century, η ιστορία της σύγχρονης μουσικής είναι άρρηκτα δεμένη με τις ποικίλες και σύνθετες αφηγήσεις της σύγχρονης ζωής - τις δυσαρμονίες και τις συγκρούσεις της, τις επιθυμίες, τις ρήξεις και τις επαναπροσεγγίσεις της. Οι Ηχοχρωμίες, η νέα μουσική σειρά του Ιδρύματος Θεοχαράκη για το φθινόπωρο του 2025 και την άνοιξη του 2026, προσπαθεί να εκφράσει την ουσία του συλλογισμού του Ross, επιλέγοντας όχι απλώς την επαναφήγηση του μουσικού κανόνα, αλλά την ενεργή εμπλοκή με το παρόν και τις πολλαπλές υφές και εκφάνσεις του σύγχρονου ήχου.

Προσκαλώντας τη Λορέντα Ράμου, τον Σταύρο Γασπαράτο και τον Μιχάλη Παρασκάκη να συν-επιμεληθούν τη συγκεκριμένη μουσική σειρά, επιδιώκουμε μια διαφορετική και πρωτότυπη προσέγγιση, όπου μια ενιαία οπτική συγκροτείται μέσα από τρεις ετερόκλητες, αλλά εν τέλει συμπληρωματικές επιμελητικές προσεγγίσεις. Η συνεργασία με την επιμελητική ομάδα βασίστηκε σε μια απλή αλλά ουσιαστική παραδοχή: ότι η κλίμακα και η φυσική παρουσία του κτιρίου μπορούν να αξιοποιηθούν, ώστε να δημιουργηθεί μια κοινή και οικεία εμπειρία. Ένα πλαίσιο όπου καλλιτέχνες της σύγχρονης μουσικής (ακουστικής, ηλεκτρονικής, αυτοσχεδιαστικής) και της performance μπαίνουν σε διάλογο με τον χώρο και το κοινό.

Καθιστώντας την έννοια της οικειότητας βασικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού του Ιδρύματος στο σύνολο των προγραμμάτων του, ενθαρρύνουμε μια πιο «ήσυχη» και ουσιαστική μορφή προσέγγισης, που απαιτεί μια βαθιά και προσεκτική ακρόαση. Η μουσική σειρά Ηχοχρωμίες δεν νοείται μόνο ως μια σειρά συναυλιών, αλλά ως μια ανοιχτή και διαρκώς εξελισσόμενη πρόταση.

Η επιμελητική προσέγγιση του προγράμματος γεννήθηκε από την επιθυμία να εμβαθύνουμε στη σχέση μουσικής και εικαστικών τεχνών - μια σχέση οργανική, ιδιαίτερα για το Ίδρυμα Θεοχαράκη, όπου ο εικαστικός άξονας παραμένει στην καρδιά των δράσεών του. Ειδικά για την περίοδο 2025-2026, αρκετές από τις συναυλίες σχετίζονται με διάφορους τρόπους με την παράλληλη έκθεση για τις γυναίκες εικαστικούς από τον αραβικό κόσμο, μέσα στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η Όπυ Ζούνη. Ταυτόχρονα,, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η ίδια η αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του κτιρίου του Ιδρύματος: η πολλαπλότητα των χώρων του, η έντονη παρουσία της υλικότητας και της μορφής, αλλά και η οικειότητα που εκπέμπει. Το πρόγραμμα αντλεί έμπνευση από αυτήν τη δυναμική - από τη δυνατότητα του ήχου να συνομιλήσει όχι μόνο με την εικόνα, αλλά και με τον ίδιο τον χώρο. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η ζωντανή, επιτελεστική διάσταση της μουσικής: ο τρόπος που το σώμα, η πράξη και η ακρόαση συνυπάρχουν σε ένα καλλιτεχνικό γεγονός όπου η μουσική δεν παρουσιάζεται απλώς, αλλά βιώνεται.

Βιογραφικά επιμελητών:

Η Λορέντα Ράμου είναι πιανίστρια, μουσικολόγος και επιμελήτρια συναυλιών. Έχει εμφανιστεί σε πολλές σημαντικές αίθουσες στην Ευρώπη, τις Η.Π.Α. και τη Χιλή. Η δισκογραφία της περιλαμβάνει περισσότερα από 10 CD με έργα Eλλήνων συνθετών και έχει βραβευτεί για το CD της «Βerlin - Athens Nikos Skalkottas Piano Works» από την Ελληνική Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών.

Σπούδασε στην Αθήνα, το Παρίσι, το Λονδίνο και τη Βοστώνη. Έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα summa cum laude από το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και το Ωδείο του Παρισιού με θέμα «Τα έργα για σόλο πιάνο του Νίκου Σκαλκώτα» και εκπόνησε τη μεταδιδακτορική της έρευνα στο ΕΚΠΑ. Είναι Αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, όπου διδάσκει Πιάνο και Μουσικές Πρωτοπορίες του 20ού αιώνα. Επιμελήθηκε για 10 χρόνια το πρόγραμμα για τη σύγχρονη μουσική «Μια Γέφυρα Μουσικής πάνω από τη Συγγρού», σε συνεργασία με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Συνεργάζεται επίσης με το Ωδείο Αθηνών και το ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ του Ιονίου Πανεπιστημίου. Έχει λάβει μέρος σε σεμινάρια με τους P. Boulez, P-L Aimard και C. Helffer, ερμήνευσε έργα των Μ. Οhana, G. Crumb, F. Rzewski και Μ. Κagel υπό την επίβλεψή τους και συνεργάστηκε με την εικαστικό και περφόρμερ Λήδα Παπακωνσταντίνου και τον Γάλλο συγγραφέα Pascal Quignard. Οι καλλιτεχνικές και ερευνητικές της δραστηριότητες έχουν λάβει υποστήριξη από το Ίδρυμα Fulbright, το British Council, το Γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού, το ΙΚΥ και το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard.

Ο Σταύρος Γασπαράτος είναι συνθέτης, καλλιτέχνης ήχου και επιμελητής, γνωστός για τη μινιμαλιστική, ορχηστρική και πειραματική μουσική του, καθώς και για τις in situ ηχητικές εγκαταστάσεις του.

Πέρα από τα προσωπικά του πρότζεκτ, συνθέτει μουσική για χορό, θέατρο και κινηματογράφο. Το έργο του έχει παρουσιαστεί σε σημαντικούς ελληνικούς χώρους, όπως το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Ωνάση και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αλλά και διεθνώς σε πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι, η Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, η Ρώμη, το Βερολίνο και το Τορόντο.

Από το 2017 εώς το 2020 ήταν καλλιτεχνικός συντονιστής του Transmedia Lab της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το 2019 εντάχθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου και το 2022 απέκτησε επιμελητικό ρόλο στο Φεστιβάλ δημιουργώντας το Subset Festival, ένα νέο φεστιβάλ μουσικής στην Αθήνα.

Η μουσική του έχει παρουσιαστεί σε όλα τα μεγάλα ελληνικά θέατρα και αίθουσες συναυλιών (συμπεριλαμβανομένου του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου, του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Ωνάση, του Μεγάρου Μουσικής κ.ά.) καθώς και σε Λονδίνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη, Λος Άντζελες, Σεντ Λούις, Χονγκ Κονγκ, Μακάο, Ρώμη, Νάπολη, Βερολίνο, Ντίσελντορφ, Μόναχο, Τορόντο, Σόφια, Άμστερνταμ και αλλού. Έχει συνθέσει μουσική για περισσότερες από 200 παραγωγές και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους και πιο παραγωγικούς συνθέτες της νέας ελληνικής γενιάς.

Ο Μιχάλης Παρασκάκης είναι συνθέτης, performer και γραφίστας, με έδρα την Αθήνα και τη Χάγη. Το έργο του χαρακτηρίζεται συχνά από έντονα θεατρικά στοιχεία και από αυτό που ο ίδιος ονομάζει «αισθητική του ψεγαδιού», όπου οι ηχητικές ατέλειες μετατρέπονται σε εργαλεία σύνθεσης. Ξεκίνησε σπουδάζοντας γραφικές τέχνες στην Αθήνα, ενώ αργότερα αφιερώθηκε στη σύνθεση και το τραγούδι στο Βασιλικό Ωδείο της Χάγης.

Η μουσική του εκτείνεται από την εξερευνητική μουσική για σύνολα και την όπερα έως την ηλεκτρονική, το μουσικό θέατρο και τα πολυμεσικά έργα, συχνά θολώνοντας τα όρια μεταξύ των ειδών. Στην Ελλάδα έχει συνεργαστεί επανειλημμένα με την Εθνική Λυρική Σκηνή (Στρέλλα, A Greek Songbook, Η Πρώτη Αγάπη, Orpheus, Ημέρες Λατρευτικής Μουσικής), τη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση (Soundscapes, Ambient Pressure, Dépaysement, Tectonics Athens) και το Subset Festival του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου (Field Guide, Chevron Fold), το Kournos Music Festival, ενώ έργα του έχουν παρουσιαστεί διεθνώς με φεστιβάλ και αίθουσες όπως το Impuls Festival (Γκρατς), Reaktor (Βιέννη), MATA Festival (Νέα Υόρκη), Muziekgebouw, Splendor (Άμστερνταμ), Korzo Theater, Spring Festival, DNR Festival (Χάγη), Week for Contemporary Music (Γάνδη), International Electronic Music Festival (Τεχεράνη) και άλλες χώρες όπως Κύπρος, Ρουμανία, Ελβετία, Καζακστάν, Κροατία, Γαλλία, ΗΠΑ, Αγγλία κ.α.

Έχει συνεργαστεί με μουσικούς και σύνολα όπως τον Enno Poppe και το Klangforum Wien, τον Bas Wiegers και το ASKO|Schönberg Ensemble, τον Ilan Volkov και την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, τον Βλαδίμηρο Συμεωνίδη και το DissonArt Ensemble, τον Γιώργο Ζιάβρα, τον Κωνσταντίνο Τερζάκη, το Slagwerk Den Haag, το

Είναι ιδρυτής του συνόλου νέας μουσικής ΤΕΤΤΤΙΞ, ενώ από τον Απρίλιο του 2025 είναι πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.

Επόμενες συναυλίες:

• 19 Μαΐου 2026 στις 20:30

Παιχνίδια και Αστερισμοί
Μυρτώ Ακρίβου και Θάλεια Παπαδοπούλου - πιάνο 4 χέρια

• 12 Ιουνίου 2026 στις 20:30

Ίχνη στο Νερό - Ένας μουσικός διάλογος με την τέχνη του Ebru
Χάρης Λαμπράκης - νέυ
Σοφία Λαμπροπούλου - κανονάκι
Γιώργος Σταυρίδης - κρουστά, electronics & αντικείμενα