Μέγας Δωρητής ΕΛΣ
Η κωμική όπερα Φάλσταφ επιστρέφει για έξι μοναδικές παραστάσεις στις 15, 18, 21, 26 Φεβρουαρίου και στις 1, 5 Μαρτίου 2026 στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Το κύκνειο άσμα του Βέρντι αναβιώνει στην εξαιρετικά επιτυχημένη σκηνοθεσία του διακεκριμένου σκηνοθέτη και Καλλιτεχνικού Διευθυντή του φημισμένου βρετανικού Φεστιβάλ Όπερας του Γκλάιντμπορν Στήβεν Λάνγκριτζ. Την αναβίωση της σκηνοθεσίας έχει αναλάβει η Κατερίνα Πετσατώδη. Διευθύνει ο κορυφαίος Ιταλός αρχιμουσικός Πάολο Καρινιάνι. Τον ομώνυμο ρόλο ερμηνεύει για πρώτη φορά στην ΕΛΣ ο διεθνής Έλληνας βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος.
Με τον Φάλσταφ -την τελευταία του όπερα, που βασίζεται στην κωμωδία του Σαίξπηρ Οι εύθυμες κυράδες του Ουίνζορ - ο Βέρντι εξέπληξε τους πάντες, καθώς δεν ήταν πολλοί αυτοί που πίστευαν ότι ο ογδοντάχρονος πλέον συνθέτης θα συνέθετε ένα ακόμα σημαντικό έργο -και μάλιστα κωμικό- μετά τη μεγάλη επιτυχία του Οθέλλου (1887). Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στις 9 Φεβρουαρίου 1893 σηματοδοτώντας τη θριαμβευτική ολοκλήρωση της λαμπρής διαδρομής του συνθέτη στο λυρικό θέατρο.
Κεντρική φιγούρα του έργου είναι ο ξεπεσμένος ιππότης σερ Τζων Φάλσταφ και οι ερωτικές του περιπέτειες, οι οποίες τον καθιστούν περίγελο στη μικρή τοπική κοινωνία. Στο τέλος, μετά από διάφορες κωμικοτραγικές καταστάσεις, οι χαρακτήρες του έργου τραγουδούν όλοι μαζί «Όλα στον κόσμο είναι μια φάρσα... γελάει όμως καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος».
Η όπερα χαρακτηρίζεται ως ένα από τα αριστουργήματα του λυρικού θεάτρου για την απόλυτη οικονομία και τη συμπύκνωσή της, τον τρόπο με τον οποίο ο συνθέτης με μία και μόνο μουσική φράση σκιαγραφεί χαρακτήρες και καταστάσεις. Στο μεγαλύτερο μέρος του έργου υπάρχει διαρκής, συχνά καταιγιστική εναλλαγή ρυθμών, ηχοχρωμάτων, σύντομων μελωδικών θεμάτων ή στοιχείων αρμονίας. Ο Βέρντι επιστράτευσε τεράστια παλέτα προκειμένου να αποδώσει τις διαφορετικές όψεις του Φάλσταφ, ο οποίος είναι ο μόνος πραγματικά πρωταγωνιστικός ρόλος της όπερας, γύρω από τον οποίο περιστρέφονται όλοι οι άλλοι. Στους δύο μονολόγους του κατακρίνει τον άδικο κόσμο και παραδίδει μαθήματα ηθικής, στην Αλίτσε εμφανίζεται ως μέγας καρδιοκατακτητής, στον σύζυγό της Φορντ ως ματαιόδοξος ιππότης, για να καταλήξει περίγελος στη σκηνή στο δάσος.
Την επιτυχημένη σκηνοθεσία, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στην Εθνική Λυρική Σκηνή τη σεζόν 2022/23, υπογράφει ο διεθνώς καταξιωμένος Βρετανός σκηνοθέτης Στήβεν Λάνγκριτζ. Την αναβίωση της σκηνοθεσίας έχει αναλάβει η Κατερίνα Πετσατώδη. Ο Λάνγκριτζ ματαφέρει την ιστορία του Φάλσταφ στην Αγγλία της δεκαετίας του '30, μια εποχή όπου κυριαρχούσε ο παραλογισμός της κοινωνικής ιεραρχίας, στα όρια της φεουδαρχίας. Ο σκηνοθέτης σημειώνει: «Η παράστασή μας εκτυλίσσεται στην Αγγλία τη δεκαετία του 1930. Σε μια εποχή μεταξύ πολέμων (ο Φάλσταφ ήταν ένας παλιός στρατιώτης), μ' έναν σκανδαλώδη Πρίγκιπα της Ουαλίας (όπως ο Χαλ στον Ερρίκο Δ'), ο οποίος θα γίνει για λίγο ο βασιλιάς Εδουάρδος Η', και μια εποχή κατά την οποία οι ιεραρχίες είναι αυστηρές και η κοινωνική τάξη σημαντικότερη από την οικονομική επιφάνεια. Ο Φάλσταφ είναι βασισμένος στη μοναδική καθαρά αγγλική κωμωδία του Σαίξπηρ, αλλά το τέλος του φέρει ξεκάθαρα τη σφραγίδα των Βέρντι και Μπόιτο. «Tutto nel mondo è burla» (Όλα στον κόσμο είναι μια φάρσα) -αυτό είναι το συμπέρασμά τους- κι αν κοιτάξουμε τον σημερινό χαοτικό κόσμο που μας περιτριγυρίζει, δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε, και τότε ίσως να βγούμε έξω για μια χλιαρή μπίρα και να γελάσουμε παρέα με τον Σερ Τζων».
Ο διακεκριμένος Έλληνας σκηνογράφος και ενδυματολόγος Γιώργος Σουγλίδης υπογράφει μια εντυπωσιακή σκηνική και ενδυματολογική απόδοση της εποχής του 1930 στην Αγγλία, υπηρετώντας το όραμα του σκηνοθέτη. Την κινησιολογία υπογράφει ο Νταν Ο'Νηλ και τους φωτισμούς ο Πήτερ Μάμφορντ.
Την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής θα διευθύνει ο σπουδαίος Ιταλός αρχιμουσικός Πάολο Καρινιάνι, αγαπητός πλέον στο κοινό της ΕΛΣ από τις συνεργασίες του στον Ναμπούκκο, τη Δύναμη του πεπρωμένου και την πρόσφατη Τόσκα.
Τον ρόλο του τίτλου ερμηνεύει ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, καταξιωμένος πρωταγωνιστής και Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Ολύμπια Δημοτικού Μουσικού Θεάτρου «Μαρία Κάλλας». Ο Χριστογιαννόπουλος πρωταγωνιστεί από το 1989 σε παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ενώ εμφανίζεται τακτικά στα σημαντικότερα θέατρα παγκοσμίως όπως, μεταξύ άλλων, σε Οπερά Κομίκ, Εθνική Όπερα Παρισιού, Θέατρο Ηλυσίων Πεδίων στο Παρίσι, Βασιλική Όπερα Λονδίνου κ.α.
Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους οι διακεκριμένοι μονωδοί της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Διονύσης Σούρμπης, Βασίλης Καβάγιας, Ανδρέας Καραούλης, Γιάννης Καλύβας, Χάρης Ανδριανός, Τσέλια Κοστέα, Μαριλένα Στριφτόμπολα, Νεφέλη Κωτσέλη και Χρυσάνθη Σπιτάδη.
Τη Χορωδία της ΕΛΣ έχει προετοιμάσει ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος και την Παιδική Χορωδία της ΕΛΣ η Κωνσταντίνα Πιτσιάκου.
